Szwedzki prosto z ulicy


Język, jakiego się uczymy to tak naprawdę tylko jedno z jego oblicz. Są przecież dialekty, gwary, a w Finlandii spotkamy się z inną odmianą szwedzkiego niż w Szwecji. No i mamy jeszcze potocyzmy oraz skrótowce. I właśnie dziś przyjrzymy się tej ostatniej grupie. Posługując się językiem szwedzkim, warto wiedzieć, o co chodzi tym Szwedom, gdy piszą, a nawet mówią o czy e. Zauważymy też jacy Szwedzi są leniwi pomijając ostatnie litery w słowach. Ciekawi? Zapraszam na małą lekcję języka szwedzkiego w moim wydaniu!

 

Tjena!

Zacznijmy od powitania. Jest to nieformalny sposób na powitanie, oznacza to,  że używamy go, gdy spotkamy swojego znajomego. Jak zapewnie widzicie słowo zaczyna się od tj, zatem czytamy to mniej więcej jako szjena. Jakby tego było mało, że jest to kolokwializm, to powstał od niego skrót, czyli Tja!, czytane jako szja. Ciekawostka do słowa: W IKEI możemy znaleźć  serię pudełek o nazwie TJENA. Teraz już wiecie, co kupujecie i jak to wymówić.

Hur är läget?

Skoro było powitanie, to teraz kontynuujemy rozmowę. Hur är läget? to nieformalna opcja pytania Hur mår du? (Jak się masz?) i przetłumaczylibyśmy to jako Jak leci?. Możemy oczywiście skrócić to pytanie do... jednego słowa, czyli Läget? No popatrzcie, jaki ten szwedzki jest prosty!

E

Jak już jesteśmy przy podstawowym słownictwie, warto zająć się chyba najważniejszym czasownikiem w każdym języku, czyli być. Jeśli uczycie się szwedzkiego, zapewne wiecie, że forma podstawowa to att vara, a w czasie teraźniejszym ma ono formę är. Skrót tego czasownika jest jeszcze bardziej banalny, bo jest to… e. Ciekawostka do słowa: e jest obecne w szwedzkiej wersji piosenki En Spegelbild z bajki Mulan.
 

Oxå o lr

Najprostszy spójnik, którego uczymy się na początku przygody ze szwedzkim to och (i), który czytamy jako ok również nie obył by się bez skróconej formy. Jest nią po prostu litera o. Faktycznie, kiedy Szwed mówi szybko wyrzuca k z wymowy i brzmi to jak jedna litera. Dlatego też często w wiadomościach od szwedzkojęzycznego znajomego znajdziemy tą jedną literę. Jak w podtytule widzicie skrótem zostały zapisane jeszcze dwa słowa: också (również; skrót oxå)  oraz eller (lub; skrót lr). Tutaj filozofia powstania skrótu nie zwali Was z nóg, ponieważ w obu tych słowach skrót czyta się identycznie, jak to, co znajdziecie w słowniku (oksoo oraz el(l)er).

Va?

Przyjrzyjmy się słowu, w którym często w wymowie rezygnuje się z wymowy ostatniej litery. W słowniku znajdziemy słowo vad, które znaczy tyle, co angielskie what. Szwedzi powiedzą je jako va, więc pisząc wiadomości do znajomych pisząc pominą tą ostatnią literę. Ciekawostka do słowa: Bardzo często znajdziecie je jako va z apostrofem (tą śmieszną kreską, jak w angielskich skrótach od przeczeń: ‘), a nierzadko ze słowem fan. Macie nawet przykład w piosence:

 
Pok, pok!
Skoro zaczęliśmy od powitania, zakończmy na pożegnaniu. Pok to skrót esemesowy od puss och kram (całuję i ściskam). I znów wyjaśnienie skrótu jest banalne, ponieważ pochodzi od pierwszych liter wyrażenia. Ciekawostka do słowa: W teledysku do piosenki Paparazzi Lady Gaga używa słowa puss. Tak, na początku wideoklipu mówi po szwedzku.
 

 

 

Komentarze

Popularne posty