Szwedzi i Finowie w jednym, czyli krótko o Szwedofinach


Dziś w Finlandii jest święto wyjątkowe. Otóż obchodzona jest setna rocznica odzyskania niepodległości. Na przestrzeni wielu lat w Kraju Tysiąca Jezior było wiele zawirowań historycznych. W pewnym czasie Finlandia była pod protektoratem Szwecji. Dlatego też w tym kraju są dwa języki urzędowe – fiński i szwedzki. Osoby, które posługują się tym drugim językiem to szwedzkojęzyczni Finowie. I to właśnie tej społeczności jest poświęcony dzisiejszy tekst.
 


Flaga Szwedofinów

 
 
Szwedzkojęzyczni Finowie zajmują zaledwie 5,5% mieszkańców Finlandii, czyli 275 tysięcy osób. Bardzo duża ich część mieszka na Wyspach Alandzkich, gdzie wręcz niepożądany. Żyją oni również na południowym wybrzeżu Finlandii, a także  w Helsinkach, Espoo i Porvoo.

Obszary zamieszkiwania Szwedofinów na terenie Finlandii


Po szwedzku ta ludność etniczna jest nazywana finlandssvenskar, po fińsku mówi się na nich suomenruotsalaiset (dla niezorientowanych: Finlandia to Suomi, a Szwecja to Ruotsi). Po polsku możemy ich nazywać szwedzkojęzycznymi Finami lub Szwedofinami. Jednak warto wspomnieć, że nie są oni JEDYNIE szwedzkojęzyczni, bowiem większość z nich posługuje się również językiem fińskim. Co ciekawe, Finowie w szkołach uczą się języka szwedzkiego. Jest to obowiązkowe w końcowych latach szkoły podstawowej, w liceach, a czasem nawet na studiach.


ZNANI SZWEDOFINOWIE
 
 
Tove Jansson – pisarka, malarka i ilustratorka. To jej zawdzięczamy jedną z najbardziej lubianych bajek dzieciństwa – Muminki. Urodziła się, mieszkała i zmarła w Helsinkach, ale studiowała w Sztokholmie i Paryżu. Jej powieści o Muminkach są na trzecim miejscu w rankingu najchętniej tłumaczonych dzieł literatury fińskiej na świecie.
Dla przypomnienia, czołówka z bajki Muminki (oczywiście po szwedzku i po fińsku):
 
 
 
 
 
Saara – youtuberka. Zasłynęła filmikiem, w którym mówi w 20 językach. Wychowała się w USA.
 
 

 
 

Linus Torvalds – programista. Opracował system operacyjny Linux. Absolwent Uniwersytetu Helsińskiego. Mieszka w stolicy Finlandii.
 
Johan Runeberg – pisarz z okresu romantyzmu. Stworzył hymn Finlandii Mamme (Nasz kraj). Są dwie wersje tego utworu: po szwedzku i po fińsku. Poniżej wstawiam Wam teksty obu wersji:
Maamme
Oi maamme, Suomi, synnyinmaa!
Soi sana kultainen!
Ei laaksoa, ei kukkulaa,
ei vettä rantaa rakkaampaa
kuin kotimaa tää pohjoinen.
Maa kallis isien.

Sun kukoistukses kuorestaan
kerrankin puhkeaa;
viel' lempemme saa nousemaan
sun toivos, riemus loistossaan,
ja kerran laulus, synnyinmaa
korkeemman kaiun saa.
Vårt land
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,
ljud högt, o dyra ord!
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,
ej sänks en dal, ej sköljs en strand,
mer älskad än vår bygd i nord,
än våra fäders jord!

Din blomning , sluten än i knopp,
Skall mogna ur sitt tvång;
Se, ur var kärlek skall gå opp
Ditt ljus, din glans, din fröjd, ditt hopp.
Och högre klinga skall en gång
Vår fosterländska sång.
 
 
 
Carl Gustaf Mannerheim – marszałek Finlandii, polityk, dowódca wojskowy, regent Królestwa Finlandii i prezydent Finlandii. Przyczynił się do odzyskaia niepodległości przez Finlandię. Dowodził swoim krajem w czasie wojny zimowej (talvisota) toczonej ze Związkiem Radzieckim. Jego imię nosi najdłuższa ulica w Helsinkach, która ma długość… 40km.
Suomi, hyvää itsenäisyyspäivää!
 

Komentarze

Popularne posty